| | | |
| |  |
| Levend hoogveen bestaat uit veenmosplantjes die tientallen centimeters per jaar kunnen groeien, vervolgens sterft de onderkant af, wat een laagje vormt. |
 |
Al die laagjes op elkaar samen met andere organische resten vormt uiteindelijk de veenlaag. |
De druk vanaf de bovenkant zorgt voor ineenpersing, zuurstof krijgt geen kans hierbij. De plantjes zijn snel tevreden. Het enige wat ze nodig hebben is regenwater, dat is waarom de waterhuishouding zo belangrijk is om het levend hoogveen in stand te houden en te laten uitbreiden! |
 |
Het plantje voelt zich op z'n best in zure, natte en voedselarme omstandigheden. Veenmos kan wel twintig keer (!) zijn eigen gewicht als een spons opnemen.
|
Er zijn weinig plantensoorten die zich kunnen handhaven onder deze omstandigheden. Wel zijn er typische soorten die het wel kunnen en die ook in het Fochtelooërveen te vinden zijn, zoals de Lavendelheide (foto), Veenbes, Kleine veenbes, Zonnedauw (vleesetend plantje) en Eénarig wollegras.
|
 |
|
Maar ook de Witte snavelbies is aan te treffen in het Fochtelooërveen. Als het bloeit lijkt het een wit tapijt tussen de heideplanten.
|
|
Zonnedauw is een vleesetend plantje. Het groeit graag tussen Veenmos in moerasachtig gebied. Deze plantjes kunnen met behulp van klierhaartjes, waaraan een plakkerige vloeistof zit, kleine insecten lokken. Kleine insecten kunnen niet meer loskomen en het blaadje vouwt zich dicht. Vervolgens verteert het beestje.
In de zomer bloeit het plantje (foto rechts).
|
 |
De Kleine veenbes groeit o.a. graag op natte, zure grond.
Ook in het Fochtelooërveen, levend hoogveengebied, aan te treffen tussen het Veenmos.
De plant heeft dunne stengels en kruipt als het ware over en tussen de vegetatie. Het is een laagblijvende plant die bloeit in mei en juni met één tot vier roze bloemetjes in een tros. De bessen die uiteindelijk gevormd worden zijn eetbaar en zijn licht zuur van smaak. |
 |
De Grote veenbes, Cranberry, is van oorsprong afkomstig uit Amerika. Hij komt ook in het Fochtelooërveen voor en is vermoedelijk een restant van commerciële aanplant in 1902 Enkele Waddeneilanden zijn goed voorzien van Cranberry's. Het wordt gebruikt voor onder andere drankjes, thee en compote.
|
 |
Links de bloeiwijze van de Grote veenbes, rechts de besvorming.
|
 |
 |
De Gevlekte rietorchis is hier ook te vinden. De Orchis is een geslacht uit de familie van de orchideeën.
Helaas zijn er enkele bezoekers die menen dat die er staan om te plukken ... dit is dus zeker niet de bedoeling! Het is bovendien een beschermde plant.
|
|
In 2004 is zelfs de Gelobde maanvaren opnieuw gevonden in het veen. Deze was het laatst gezien in 1985. Dit sporenplantje is zeldzaam in de duinen en uiterst zeldzaam in het binnenland!
|
|
 |
De Moeraswolfsklauw komt ook voor in het Fochtelooërveen, een zeldzame plant.
|
|
Ook de Grote wolfsklauw komt voor in het veengebied. Dit is een rode lijst soort en is een zeldzame, sterk in aantal afnemende plant. Deze giftige plant heeft een kruipende hoofdstengel met rechtopstaande zijtakjes die 5-15 centimeter hoog kunnen worden. In het veen staat deze bij een zanderig pad op voedselarme zure grond.
|
 |
| Het Pijpenstrootje overheerst in het centrale hoogveengebied. Door de verhoging van de waterstanden is het Pijpenstrootje, wat verdrinkt, ruimte aan het maken voor het Eenarig wollegras. |
|
Het Veenpluis, wat gemakkelijk te verwarren is met het Eenarig wollegras, is rijkelijk aanwezig.
Het Eenarig wollegras, de naam zegt het al, heeft één aar. Het Veenpluis heeft meer aren, dus meer-arig.
Eerst zien we het uitgebloeide Eenarig wollegras het Fochtelooërveen versieren, korte tijd daarna komt het uitgebloeide Veenpluis om het "witte pluizen" landschap te completeren.
|
Het bloeiende Eenarig wollegras. Hier is de enkele aar duidelijk waar te nemen.
Rechts een uitgebloeid Eenarig wollegrasje. De pluizen van het Eenarig wollegras zijn steviger en voller dan de pluizen van het Veenpluis.
|
|
De bloei van het Veenpluis zoals aan te treffen is in het veen.
Rechts ziet U een detail van het bloeiende Veenpluis, waarbij ook duidelijk de meerdere aren te zien zijn.
|
 |
|
Het Veenpluis wat uitgebloeid is overlapt net de periode van het uitgebloeide Eenarig Wollegras.
Hier de hangende pluizen van het meer-arige Veenpluis.
|
|
Er komen vier heide soorten voor in het Fochtelooërveen. De welbekende Dopheide, Struikheide, Kraaiheide en minder bekende Lavendelheide.
|
|
|
 |
De Struikheide kleurt het Fochtelooërveen in augustus paars.
|
 |
|
Kraaiheide wat niet groeit in het echte hoogveengebied, wel aan de randen waar het zuur, maar niet té zuur is.
Tijdens de bloei kleuren de planten rood, daarna zien we de groene bessen en later in het jaar zijn het glimmende zwarte bessen. De vogels, maar ook marterachtigen eten hier graag van.
|
|
|
Links de Dopheide of Erica.
Rechts en hieronder de Lavendelheide.
Dit is een zogenaamde Rode lijst soort in Nederland. In april is deze vroege soort al bloeiend in het Fochtelooërveen aan te treffen.
|
|
Er zijn zeker nog meer bijzondere of overheersende soorten te noemen, maar hier is een algemeen beeld gegeven van de zeldzaamheid en de overdaad.
U zult een heleboel dode Berkjes en andere afstervende boompjes tegenkomen. Door de verhoging van de waterstanden "verdrinken" deze. In het veld zult U ook geen overdaad aan bomen tegenkomen. De bomen die er spontaan komen worden geregeld verwijderd omdat deze de kades die met zorg geplaatst zijn kunnen doorboren en zodoende de gedeelde compartimenten niet meer hun functie kunnen uitoefenen. Bovendien is het op den duur de bedoeling dat het levend hoogveengebied weer open gaat worden en de randzones worden meer bebost en komt er weer een mozaïek structuur. |
|
Soms zelfs wat spookachtig ...
|
|
|
| |
| |
|
